.jpg)
Το παραπάνω κείμενο αποτελεί έκδοση και ανάλυση ενός εγγράφου που φυλάσσεται στο αρχείο της Μονής Ζωγράφου στο Άγιον Όρος, το οποίο ανακαλύφθηκε εκεί από τον Βούλγαρο εκκλησιαστικό ιστορικό Μιχαήλ Κοβάτσεφ, ο οποίος δημοσίευσε φωτογραφία του το 1943. Το περιεχόμενό του, σε πλήρη απόδοση, έχει ως εξής: «Κατά το έτος 6924 [1416 μ.Χ.], 9η Ινδικτιών, στις 22 Αυγούστου, ο πατέρας και αδελφός μας, Ιερομόναχος κυρ Δομετιανός, και ο Ζουπάν Μουντράτσιτσα ήρθαν στη Μονή του αγίου και ενδόξου μεγαλομάρτυρος και τροπαιοφόρου Γεωργίου, του επονομαζόμενου Ζωγράφου, απεσταλμένοι από τον ευσεβή και φιλόχριστο Βοεβόδα Ιωάννη Αλέξανδρο και τον γιο του, Βοεβόδα Ηλία —ηγεμόνες της Χώρας της Μολδαβίας και των Παραλίων, καθώς και κτήτορες και ευεργέτες μας. Ο ιερέας κυρ Δομετιανός συμφώνησε με τον Ηγούμενο, ιερέα κυρ Νήφωνα, τους Γέροντες και όλη την αδελφότητα, ώστε να του παραχωρηθεί το Σελίνας. Αυτό θα βρίσκεται στην κατοχή του ιδίου και της Μονής Μπίστριτσα (Bistrița) καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ιερέα κυρ Δομετιανού, ενώ μετά τον θάνατό του, την κυριότητα του [Πύργου] Σελίνας θα αναλάβει όποιος βρίσκεται στη Μονή Μπίστριτσα. Επίσης, του παραχωρήσαμε τον Αμπελώνα του Επικέρνη, μαζί με τις ελιές που βρίσκονται εντός αυτού, καθώς και τον οπωρώνα κάτω από τον πύργο, μέχρι το ύψος των κιτρολεμονιών. Είτε πρόκειται για νεραντζιές είτε για ελιές που οι αδελφοί του επιθυμούν να φυτέψουν στο κτήμα, κανείς από τους αδελφούς της Μονής δεν επιτρέπεται να τους εμποδίσει ή να αφαιρέσει έστω και μία ελιά. Επιπλέον, οι περιφραγμένες ελιές γύρω από τον πύργο, καθώς και οι 12 ελιές στην άκρη του αμπελώνα κάτω από τον πύργο, περιέρχονται επίσης στην κατοχή του· κανείς άλλος δεν επιτρέπεται να ενοχλήσει τους αδελφούς του ιερέα κυρ Δομετιανού ή να έρθει σε αντιπαράθεση μαζί τους. Εναπόκειται δε στον ιερέα κυρ Δομετιανό να αποφασίσει πόσους από τους αδελφούς του θα εγκαταστήσει εκεί. [Αυτά] όσον αφορά τον Πύργο Σελίνας. Εντός της Μονής, του παραχωρούμε το κελί του Πετσικούτς, καθώς και το κελί κάτω από τον πύργο όπου διαμένει ο ιερέας κυρ Δαμιανός, και...» Το κελάρι του Νικοδήμου από κάτω, καθώς και το αμπέλι του Νικοδήμου του Βλάχου. Επίσης, έξω από το μοναστήρι, κάτω από το κελί που του παραχωρήσαμε —το περιβόλι που ανήκει στον ιερέα Δαμιανό και το περιβόλι του Καλυβίτη—, όλα αυτά τα παραχωρήσαμε στον ιερέα κυρ Δομετιανό, ως ιδιοκτησία δική του και των αδελφών του. Ο ιερέας κυρ Δομετιανός ας κατέχει όλα τα παραπάνω καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, και κανείς —είτε αυτοκράτορας, είτε άρχοντας, είτε ο ηγούμενος (όποιος κι αν είναι αυτός), είτε οποιοσδήποτε άλλος αξιωματούχος— δεν επιτρέπεται να τον εμποδίσει με οποιονδήποτε τρόπο μέχρι τον θάνατό του. Μετά τον θάνατό του, η περιουσία αυτή θα περιέλθει στη Μονή Μπίστριτσα. Μάρτυρες σε αυτό το έγγραφο είναι: ο Πρώτος του Αγίου Όρους, Ιερομόναχος Μακάριος· ο προαναφερθείς ηγούμενος, ιερέας κυρ Νήφων· ο πνευματικός, ιερέας κυρ Παΐσιος· ο σεβασμιότατος ηγούμενος, Ιερομόναχος Σωφρόνιος, ο οποίος είχε έρθει τότε εκ μέρους του ευσεβούς Βοεβόδα Μίρτσεα και της μονής του, της Κοζία· ο πρώην ηγούμενος, ιερέας κυρ Κύριλλος· ο πνευματικός, ιερέας κυρ Δαμιανός· ο ιερέας Κασσιανός· ο ιερέας Σίλβεστρος· ο Γέρων ιερέας Κύριλλος και ο άλλος Γέρων Κύριλλος· ο Γέρων Νεόφυτος· ο Σίμων· ο Καλυβίτης· ο Ευθύμιος· ο Αντώνιος· ο Ιωαννίκιος· ο Διονύσιος· ο Αθανάσιος· ο Γρηγόριος Πιτίτσα, καθώς και όλοι οι υπόλοιποι αδελφοί. Το παρόν έγγραφο εγκρίνεται ομόφωνα και από τις δύο πλευρές και οφείλει να παραμείνει αδιαμφισβήτητο και ισχυρό. Όποιος αθετήσει τον λόγο που δώσαμε στον αδελφό μας, τον ιερέα κυρ Δομετιανό —λόγο που καταγράφηκε για να ισχύει όσο υφίστανται το μοναστήρι και η Χώρα της Μολδαβίας—, ας είναι ανάθεμα από τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, ας είναι καταραμένος από τους 318 θεοφόρους Πατέρες της Νίκαιας και από τον Άγιο Γεώργιο, και ας έχει την ίδια τύχη με τον Ιούδα. Εγώ, ο Κάλλιστος, που συνέταξα το παρόν, μαρτυρώ επίσης. Ο ιερέας Δομετιανός, που αναφέρεται στο έγγραφο, ενδέχεται να ταυτίζεται με τον ηγούμενο των μονών Μπίστριτσα και Νεάμτς που φέρει το ίδιο όνομα και μαρτυρείται κατά τα έτη 1407 και 1415. Το γεγονός ότι η Κοζία και η Μπίστριτσα —και οι δύο σημαντικές μονές— διατηρούσαν στενούς δεσμούς με τη Μονή Ζωγράφου ήδη από το 1416, είναι αξιοσημείωτο για την ιστορία του ρουμανικού πολιτισμού.
The above is an edition and analysis of a document kept in the archive of the Zographou Monastery on Mount Athos and discovered there by the Bulgarian church historian Mikhail Kovachev, who published a photograph of it in 1943. It reads, in full English translation: “In the year 6924 [AD 1416], Indiction 9, on the 22nd of August, our father and brother Hieromonk Kyr Dometianus and Jupan Mudrăcica came to the Monastery of the Holy and Glorious Victory-Bearing Great Martyr George named Zographou, having been sent by the pious and Christ-loving Voivode John Alexander and his son Voivode Elias, sovereign of the Land of Moldavia and the Sea Coast, our ktetor and benefactor. And the priest Kyr Dometianus arranged with the abbot priest Kyr Niphon, the gerontes and all the brethren that Selinas be given to him, so that it be in his possession and that of the BistriŃa Monastery during the priest Kyr Dometianus’s lifetime, and after his death whoever is in the BistriŃa Monastery is to own the Selinas [Tower]. And we gave him the Epikernes’s Vineyard, as well as the olive trees found in it, and the orchard below the tower as far as the upper citron trees. Be it bitter orange or olive that his brethren wish to plant in the field, let none of the monastery brethren attempt to hinder them or take from them as much as a single olive. And let the fenced olive trees around the tower, and the 12 olive trees at the edge of the vineyard below the tower also be in his possession, and let no one else dare hinder the priest Kyr Dometianus’s brethren or argue with them. And it is up to the priest Kyr Dometianus how many of his brethren he is going to settle. [So much] about the Selinas Tower. Within the monastery we give him Petsikuts’s cell, and the cell below the tower where the priest Kyr Damian dwells, and Nicodemus’s wine cellar below it, and Nicodemus the Vlach’s vineyard. And outside the monastery, below the cell that we gave him – the orchard that priest Damian owns and Calybites’s orchard, all of this we have given to the priest Kyr Dometianus as his and his brethren’s property. And let the priest Kyr Dometianus hold all of the above in his possession during his lifetime, and let no one, neither emperor, not ruler, nor the abbot (whoever that is going be), nor any other official, be allowed to hinder him in any way even unto his death, and after his death let it belong to the BistriŃa Monastery. This record is witnessed by: the Protos of the Holy Mountain Hieromonk Macarius; the abovementioned abbot priest Kyr Niphon; father-confessor priest Kyr Paisius; the most reverend abbot Hieromonk Sophronius who had come at the time from the pious Voivode Mircea and from his monastery named Cozia; the former abbot priest Kyr Cyril; father-confessor priest Kyr Damian; priest Cassian; priest Sylvester; Geron priest Cyril and the other Geron Cyril; Geron Neophytus; Simon; Calybites; Euthymius; Antony; Joannicius; Dionysius; Athanasius; Gregory Pititsa and all the rest of the brethren. This record is unanimously approved by both parties, and let it remain undisputed and firm. Whoever should break his word that we gave to our brother the priest Kyr Dometianus and recorded for as long as the monastery, as well as the Land of Moldavia, stand, anathema to him from the Father, Son and Holy Spirit, and let him be cursed by the 318 God-bearing fathers of Nicaea and by Saint George, and share in the fate of Judas. I, Callistus, who wrote this, also bear witness.“ The priest Dometianus mentioned in the document may well be identical with the Bistrița and Neamț abbot of that name attested in AD 1407 and 1415. The fact that Cozia and Bistrița, both of them major monasteries, maintained close ties with Zographou as early as AD 1416, is significant for the history of Romanian culture.
