Περίληψη / Summary
Σλάβισα Τούμπιν, Θρησκευτικές λειτουργίες στον βυζαντινό στρατό σύμφωνα με τα Τακτικά και τη Στρατηγική έκθεση και σύνταξη Νικηφόρου δεσπότου: Λατρεία και αγιορειτικές επιρροές τον 10ο αιώνα
Τα βυζαντινά στρατιωτικά εγχειρίδια αποτελούν κοινό πεδίο ενδιαφέροντος των βυζαντινών σπουδών και της ορθόδοξης θεολογίας. Η παρούσα εργασία ασχολείται με το θρησκευτικό περιεχόμενο των Τακτικών του Λέοντα ΣΤ΄ του Σοφού και του έργου Στρατηγικὴ ἔκθεσις καὶ σύνταξις Νικηφόρου δεσπότου του Νικηφόρου Β΄ Φωκά, αναλύοντας τις λειτουργικές πτυχές αυτών των στρατιωτικών εγχειριδίων του 10ου αιώνα. Διερευνά όχι μόνο τη θρησκευτική ιδεολογία των Βυζαντινών αυτοκρατόρων τον 10ο αιώνα, αλλά και τις θρησκευτικές δικαιολογίες για τον πόλεμο, καθώς και τη σημασία και το είδος της λατρείας που ασκούσε ένας στρατός με επικεφαλής τον στρατιωτικό κλήρο. Στόχος της εργασίας είναι να προσδιορίσει τους τύπους λατρείας σε αυτά τα στρατιωτικά εγχειρίδια, να προσδιορίσει τα στρατιωτικο-πνευματικά επιτίμια που απαγορεύουν και να εξηγήσει την επιρροή των μοναστικών τυπικών στα στρατιωτικά εγχειρίδια.
Byzantine military manuals are a shared sphere of interest of Byzantine studies and Orthodox theology. This paper deals with religious content in the Taktika of Leo VI the Wise and Praecepta Militaria of Nikephoros II Phokas by analyzing the liturgical aspects of these 10th-century military manuals. It explores not only the religious ideology of Byzantine emperors in the 10th century but also the religious justifications for war and the meaning and type of worship practiced by an army led by military clergy. The paper aims to identify the types of worship in those military manuals, identify the military-spiritual penances they proscribe, and explain the influence of monastic typika on military manuals.
