Περίληψη / Summary
Οι ξυλόγλυπτοι σταυροί των σκευοφυλακίων του Αγίου Όρους: Επίπεδα ερμηνείας
Οι αγιορείτικες μονές διαφυλάσσουν σημαντικό αριθμό ξυλόγλυπτων σταυρών —με ή χωρίς μεταλλικά περιβλήματα— που χρονολογούνται από τα τέλη του 15ου έως τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι σταυροί αυτοί αποτελούν πολύτιμα αφιερώματα διαφόρων προσώπων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται ξένοι ηγεμόνες, αξιωματούχοι, πατριάρχες και αρχιεπίσκοποι. Αν και το σωζόμενο υλικό είναι εκτενές, μόνο περιορισμένος αριθμός αυτών των σταυρών έχει δημοσιευτεί. Άλλοι είναι εν μέρει γνωστοί μέσα από εικονογραφήσεις σε οδηγούς για προσκυνητές και άλλες εκδόσεις. Στην παρούσα εισήγηση, πέρα από την επανεκτίμηση ορισμένων ήδη δημοσιευμένων σταυρών και την παρουσίαση αδημοσίευτου υλικού, θα εστιάσω σε τρία κύρια σημεία:
I. Την τεκμηρίωση των τεχνοτροπικών χαρακτηριστικών τόσο των ξυλόγλυπτων πυρήνων όσο και των μεταλλικών περιβλημάτων,
II. Την κατανόηση των όρων συνεργασίας μεταξύ ξυλογλυπτών και μεταλλουργών, και
III. Τις πληροφορίες που παρέχονται από τις σωζόμενες επιγραφές.
The Wood-Carved Crosses of the Athonite Sacristies: Levels of Interpretation
The Athonite monasteries preserve a significant number of wood-carved crosses, with or without metallic revetments, dating from the late 15th to the late 19th century. These crosses are valuable offerings from various individuals, including foreign rulers, dignitaries, patriarchs, and archbishops. While the surviving material is extensive, only a limited number of these crosses have been published. Others are partially known through illustrations in pilgrim guides and other publications. In this paper, in addition to reevaluating some previously published crosses and presenting unpublished material, I will focus on three main points:
I. The documentation of the stylistic features of both wood-carved cores and the metallic revetments,
II. The understanding of the terms of the cooperation between wood sculptors and metalworkers, and
III. The information given by the surviving inscriptions.